ผศ.ดร.สักรินทร์ แซ่ภู่
ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักเรียนรู้ตลอดชีวิต (นักวิจัยร่วมโครงการ)
.
“ความท้าทายอยู่ที่การเชื่อมโยงกับโครงสร้างการบริหารจัดการพื้นที่ของ กทม กับภาคีแนวราบ ประชาชน รวมถึงภาคเอกชน”
“การพัฒนาของลาดกระบังตั้งแต่อดีตสัมพันธ์กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานจากกรุงเทพมหานคร ในยุคแรกเกิดจากการขุดระบบคลองที่เชื่อมจากใจกลางกรุงเทพฯ ไปถึงฉะเชิงเทรา คลองหลายเส้นถูกขุดในพื้นที่ด้านตะวันออก มีการอพยพย้ายถิ่นเข้ามาไม่ว่าจะเป็นชนชาวมอญมราพระประแดง ชาวมุสลิม ชาวพุทธ ชาวจีนที่เข้ามาอพยพเข้ามาค้าขาย ถัดมาเป็นยุคของการตัดทางรถไฟจนถึงการทํามอเตอร์เวย์และสนามบิน ปัญหาใหญ่คือสิ่งที่พัฒนาทั้งหมดเป็นการพัฒนาแนวตั้งและแนวขวาง แต่มีคนที่หลุดออกจากกรอบเนื้อหาการพัฒนาและติดอยู่ในช่องว่างเช่นการพัฒนาพื้นที่สนามบินแต่กิจกรรมที่อยู่โดยรอบไม่สอดคล้องและไปในทิศทางเดียวกัน จึงเป็นปัญหาเชิงพื้นที่ในลาดกระบัง
เครื่องมือของ Learning City จะเป็นตัวช่วยแก้ปัญหาเหล่านั้น โดยมีศูนย์กลางหลักคือสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ซึ่งทางเราได้ลงไปทำงานในพื้นที่ซึ่งแบ่งออกเป็น 6 คลัสเตอร์ของการเรียนรู้ที่เชื่อมตั้งแต่ Airport Link ไปศูนย์ที่พักของนักท่องเที่ยว ตัวสถาบันพระจอมเกล้าฯ เองมีเทคโนโลยีและนวัตกรรม เป็นศูนย์การเรียนรู้ที่ชุมชนสามารถเข้ามาเรียนรู้เพื่อใช้เทคโนโลยีในการพัฒนาเชิงพื้นที่ ในอีก 3-4 โหนดทั้งลาดกระบัง ดารุ้ล ทิพพาวาส ก็จะเป็นการนำเอาวัฒนธรรมท้องถิ่น รวมถึงพฤติกรรมบางตัวเช่นพื้นที่เกษตรขึ้นเป็นพื้นที่เรียนรู้ ทั้งหมดจะเกิดขึ้นจากการวิเคราะห์ Learning opportunity โอกาสในการเรียนรู้ แล้วก็สร้างเป็นพื้นที่เรียนรู้สําหรับคนลาดกระบังและคนภายนอก”
“นวัตกรรมหลายตัวไม่ได้อาศัยเทคโนโลยีโดยตรงเช่น Hackathon Design ตอนนี้ในเขตพื้นที่หัวตะเข้จะมีโรงเรียนเอกชนอยู่กลางตลาด เรากำลังคุยกับชุมชนเพื่อปรับพื้นที่ด้านในให้เกิดการใช้งานร่วมระหว่างตลาดและโรงเรียนเพื่อสร้างพื้นที่เรียนรู้ขึ้นมา โจทย์สำคัญจริงๆ จะเห็นว่าไม่จำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีขั้นสูงในการแก้ปัญหาเช่นชุมชนมองการเข้าถึงเป็นเรื่องยากเพราะเป็นชุมชนสองหน้า มีถนนด้านนึงและทางรถไฟอีกด้าน แถมยังมีคลองคั่น แรกเริ่มชุมชนอยากได้ป้าย แต่พอเราทำให้เค้าเห็นว่าป้ายไม่ใช่สิ่งสำคัญ แต่คือการค้นหาเส้นทางแล้วก็ไปจัดกระบวนการออกแบบร่วม ป้ายอาจเป็นหนึ่งในองค์ประกอบแต่ไม่ใช่ตัวสำคัญแต่เป็นการทำให้คนไปในเส้นทางที่ถูก ทำให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ด้วยองค์ความรู้ในแต่ละประเด็นหรือนวัตกรรม
ความท้าทายของงานนี้อยู่ที่การเชื่อมโยงกับโครงสร้างของการบริหารจัดการพื้นที่ของกทม. เพราะโครงสร้างเขตมีการเปลี่ยนตัวผู้บริหารบ่อย เป็นโครงสร้างระบบราชการที่ไม่เชื่อมโยงกับระบบประชาชนซักเท่าไหร่ มันมีข้อจำกัดในการเข้าถึง โจทย์ใหญ่คือจะทำให้เกิดการเชื่อมโยงภาคีแนวราบอย่างไรรวมถึงภาคเอกชนด้วย ในทางกลับกันผมมองว่ากรุงเทพฯ อาจดำเนินการเชื่อมโยงไปยังภาคเอกชนได้ดีกว่าเช่น ตอนนี้เราทำเรื่อง Last Mind Tourism หรือว่าการท่องเที่ยวก่อนกลับบ้าน ที่นี่จะมีคาแรคเตอร์หนึ่งคือ นักท่องเที่ยวจะพักก่อนขึ้นเครื่อง 1-2 วัน เราจะทำอย่างไรให้เกิดการเคลื่อนที่ของการท่องเที่ยวแบบสั้นๆ พอเราคิดประเด็นนี้ขึ้นมา ทางภาคเอกชนอย่าง Air BNB ก็พยายามติดต่อกับเราเพื่อทำโปรแกรม เป็นการเชื่อมโยงการเรียนรู้กับชาวบ้านและชุมชนเพื่อก่อให้เกิดรายได้ด้วย ในระยะยาวมหาลัยย้ายไม่ได้ ชุมชนก็ย้ายไม่ได้ แต่การดึงภาคีภายนอกเข้ามาถือว่าเป็นโจทย์สำคัญที่ทำให้งานนี้ไปต่อได้”
#KMITL #สำนักการเรียนรู้ตลอดชีวิตพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง #สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง #บพท #pmua #thecityleaders
